Wat is er nodig om samen de volgende stap te zetten naar een sterker regionaal en natuurinclusief voedselsysteem? We vroegen het pioniers en ketenpartners uit Zuid-Holland. Welke kansen zie je? Wat gaat er goed en waar knelt het? En wat heb jij nodig op jouw plek in de keten?
In dit magazine delen ze hun ervaringen. Mensen en organisaties die soms al decennialang bouwen aan een ander voedselsysteem, of de rijkheid en diversiteit van het Nederlandse culinaire landschap zichtbaar maken. We laten zien ‘hoe het wel kan’ en geven tegelijkertijd een realistisch beeld over de dingen die spelen.
Verhalen hebben bij De Tuin van Holland een centrale rol. Vanouds zijn ze de dragers van cultuur en nu zijn ze onmisbaar om verandering in gang te zetten. We vertellen verhalen hoe het wél kan, met smaak, gezondheid, bodem, historie, innovatie en (bio)diversiteit als ingrediënten – om je te laten proeven, voelen en ruiken waar het om draait.
De optelsom van al deze verhalen geeft inzicht in wat er speelt, en de richting waarin we bewegen. We hopen dat het inspireert. Dat je het herkent. En misschien nog wel belangrijker: dat je voelt dat deze beweging al begonnen is. Doe jij al mee?
Lees het online, download het en deel het met mensen in jouw netwerk. Heb je interesse in een gedrukt exemplaar? Stuur een mailtje naar info@detuinvanholland.nl
In het magazine vind je diverse QR-codes. Een deel verwijst naar verhalen op deze website. Je vindt ze hieronder makkelijk terug.
Voor korte-keteninitiatieven is logistiek vaak een uitdaging. Halfvolle busjes, onvoorspelbare volumes en veel uitzonderingen maken het systeem kwetsbaar. Volgens Sebastiaan Bos van biologisch tuinbouwbedrijf Kievit in Katwijk begint alles bij een realistische kijk. “Logistiek is geen bijzaak. Het is een vak.”
In de 17e eeuw kweekten pioniers al perziken en abrikozen langs fruitmuren, citrusfruit in oranjerieën en ananas in de eerste verwarmde kassen. En ook nu wordt in Zuid-Holland volop geïnnoveerd met allerlei nieuwe teelten. Zoals saffraan, quinoa en wasabi.
Rotterdam telt 175 verschillende nationaliteiten en dus ook minstens zoveel eetculturen. Maar heeft de enorme culinaire diversiteit van de horeca in Rotterdam ook een plek in de koksopleidingen? In samenwerking met het Slow Food Youth Network vroegen we een team jonge professionals om dat te verkennen, als case voor de SFYN Academy 2026. Dat deden ze, en ze gingen vol de diepte in. Tussentijds presenteerden ze ons hun bevindingen, met een heel assortiment Chinese rollen, doerian pasteitjes en egg tart op tafel.
Studenten bewust maken van duurzaam koken, culturele eetculturen en hun eigen rol als kok in een veranderende wereld – vanuit die wens ontwikkelde docent-kok Ruud van Gerven het lesprogramma ‘De Amsterdamse keuken’ aan de koksopleiding van het ROC in Amsterdam. Onze droom: zo’n lokaal lesprogramma in iedere stad of streek!
Wie biologisch wil gaan boeren, volgt meestal een mbo-opleiding aan de Warmonderhof in Dronten. Die naam zorgt regelmatig voor verwarring, maar is minder onlogisch dan het lijkt. Oorspronkelijk was de school namelijk gevestigd in Warmond. Al in 1947 leerden studenten hier kijken naar bodem, kringlopen en de relatie tussen landbouw en landschap.
Gezonde voeding is de basis voor een gezond leven. Dat stelde de Leidse arts Herman Boerhaave zo’n driehonderd jaar geleden al. Zijn patiënten gaf hij praktische adviezen over voeding, beweging, ontspanning en slaap. Journalist Wilfred Simons dook in de archieven en vertelt over leven en werk van de destijds wereldberoemde arts in het boek ‘Ik heb uw geval zorgvuldig overwogen’, met leefstijladviezen en eenvoudige recepten in stijl zoals Boerhaave ze voorschreef.
Op 17 november lanceerden we in het Provinciehuis in Den Haag de gids Inkopen van natuurinclusieve catering – een praktische gids, samengesteld met input van een breed team van inkopers, cateraars, adviseurs en publieke organisaties. Wat de middag bijzonder maakte: de hele korte én lange keten was vertegenwoordigd. Van boer tot beleid, van groothandel tot chef, van contractmanager tot cateraar, en van provincie tot expertisecentra. En dat zorgde voor een levendig gesprek waarin knelpunten, kansen en concrete oplossingen elkaar in hoog tempo opvolgden.
“Er gebeurt tegenwoordig zoveel, ik kan het niet meer bijbenen”, vertelt culinair journalist Jonneke de Zeeuw aka Mooncake. “Dat is echt anders dan 5 jaar geleden.” Ze volgt de culinaire ontwikkelingen in Nederland op de voet – en die zijn indrukwekkend. Nooit eerder kon je in Nederland zó dichtbij huis zó divers en fantastisch eten, stelt ze. In de horeca zien we een ongekende verbreding en internationalisering. Wat betekent dat voor ons eetpatroon in de toekomst? En zijn we ons eigenlijk voldoende bewust van die culinaire rijkdom?
Wat is de relatie tussen bodem, voedsel en volksgezondheid? Die vraag stond centraal tijdens het symposium ‘Bodem als basis voor gezondheid’, een initiatief van De Tuin van Holland, HarvestCare en het LUMC. Ruim 180 wetenschappers, zorgprofessionals, studenten, boeren, koks, financiers, beleidsmakers en vertegenwoordigers van NGO’s troffen elkaar in het Leidse LUMC. In ons swipemagazine vind je een beknopt verslag van elk programmaonderdeel en kijk je alles terug op YouTube.
Lokaal & natuurinclusief inkopen mét behoud van keukencijfer? Bedrijfsleider Tess Smeman van de Rotterdamse Trattoria Sophia bewijst dat het kan. 75% van alle producten die ze inkoopt, is biologisch en ze koken met de seizoenen mee. Hoe kregen ze dat voor elkaar? Wat betekent dat voor de inkoop en de bedrijfsvoering? Wat vraagt dat van de leverancier? En is het ingewikkelder als je onderdeel van een horecaketen bent?
Schurveling, het klinkt bijna als een ziekte of een ouderwets scheldwoord. Maar schurvelingen zijn uniek agrarisch erfgoed, alleen te vinden op Goeree-Overflakkee – vooral rond Ouddorp. Het zijn oude zandwallen met een oorsprong in de middeleeuwen. Alles bij elkaar liggen in dit gebied enkele tientallen kilometers van dergelijke wallen. Het zorgt voor een bijzonder landschap met afgeschermde landjes van verschillende vormen en afmetingen.
Vandaag heropent het personeelsrestaurant in het Onderzoeksgebouw van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Vanaf vandaag bestaat het assortiment uit (bijna) alleen lokale producten van boeren die werken aan een gezonde bodem en biodiversiteit. Geïnspireerd en gefaciliteerd door de Tuin van Holland.
Het restaurant in het Haagse provinciehuis maakte afgelopen jaren grote stappen richting duurzame en gezonde voeding en minder voedselverspilling. “Vaak is het een kwestie van mind shift”, vertelt Sara McCutcheon, coördinator catering. “Zo hebben veel van onze cateringmedewerkers een hotel-opleiding of -achtergrond. Daar is zichtbare overvloed nog vaak een teken van luxe en van gastvrijheid.”
