Oude Nederlandse fruitrassen zijn ons levend erfgoed

In 1703 vermeldt Hendrik van Oosten maar liefst 189 appelvariëteiten, 116 soorten peren, 26 verschillende pruimen, 51 soorten ‘karssen’, 30 soorten druiven en zelfs 15 soorten perziken in zijn ‘Register van alle de Soorten der voornaamste Vrugten’, de eerste gedrukte kwekerscatalogus. Als we inzoomen op de appels: niemand weet hoeveel appelrassen in Nederland staan of hebben gestaan. Verschillende kwekerijen hebben zich er in gespecialiseerd.

De fruitmuur: stadslandbouw in de 17e eeuw

Het was de Kleine IJstijd en toch werden er in Noordwest Europa succesvol druiven, vijgen en perziken geteeld. Al vanaf halverwege de 16e eeuw. Zonder glas, zonder verwarming. Dankzij de fruitmuur.

17e eeuwse gastronomie op pronkstillevens

Pronkstillevens waren een rage in de 17e eeuwse Noordelijke Nederlanden, gemaakt in opdracht van de rijke middenklasse en de machtige elite. Die schilderijen van tafels vol overvloed zijn een nuttige bron voor culinair historici. Welke ingrediënten kende men? Wat beschouwde men als waardevol? En hoe werd het eten geserveerd? Een voorbeeld zijn de schilderijen van […]

De tuinen van het Muiderslot: tot in de pruimentijd!

Tuin bij Muiderslot - fotocredits: erfgoedhovenier Hoefakker

‘Tot in de pruimentijd!’ Zo sloot schrijver P.C. Hooft begin 17e eeuw veel van zijn brieven af. En in zijn geval was dat niet bedoeld als ‘doei, tot ooit!’. In de zomermaanden, als de pruimen rijp waren, ontving hij elk jaar zijn vrienden op het Muiderslot. Daar had hij naast een pruimenboomgaard onder meer ook […]

Het kookboek van Occa Ripperda

In 2018 werd in het Oost-Friese Emden een uniek 17e eeuws handgeschreven kookboek teruggevonden – compleet met sausvlekken. Het was van de Groningse Occa Johanna Ripperda (1619-1686) en het bevat meer dan 1000 recepten die ze tijdens haar leven en reizen verzamelde. Veel van die gerechten zijn ook daadwerkelijk door haar klaargemaakt. Daarmee geeft het […]

Tuinieren met respect voor het verleden

Marlot eeuwenoude retranchementmuur

Moestuinen, boomgaarden, boomkwekerijen – in vroeger tijden waren ze een vast onderdeel van landgoederen en buitenplaatsen. De allerrijksten beschikten zelfs over verwarmde kassen en oranjerieën. In de loop der jaren zijn veel moestuinen verdwenen of  in verval geraakt. De plekken werden bebouwd, of omgevormd tot siertuin, parkeerplaats of… tennisbaan. Toch zijn op veel locaties nog […]

Historische moestuinen bij buitenplaatsen – hoe staan ze er voor?

Wist je dat het Westland, onze kassencultuur en onze wereldwijd toonaangevende zaadveredelingsbedrijven al in de zeventiende eeuw hun wortels vinden? Indertijd werden bij de talloze buitenplaatsen en landgoederen moestuinen, boomgaarden en kwekerijen aangelegd. Zo had men een veelheid aan gezonde groenten, kruiden en fruit uit eigen tuin. In ‘Cruydtboeken’ uit die tijd vind je al […]

Spreeuwenpotten

Spreeuwensoep of een stoofpotje met spreeuw – wij vinden het niet meer kunnen, maar in kookboeken uit de zeventiende eeuw vind je diverse recepten met spreeuw. De vogels werden gevangen met een spreeuwenpot: een ronde aardewerken pot die als nestkast aan de gevel werd gehangen. Ze zijn afgebeeld op gevelstenen en schilderijen, zoals ‘Winterlandschap met […]